Gotu Kola (GK) veya latince adı ile Centella Asiatica, uzun ömürlü, yaprakları böbrek şeklinde olan, özellikle Hindistan, Sri Lanka, Papua Yeni Gine, Madagaskar, güney Afrika, Avusturalya, Çin ve Japonya’da, tercihan nemli ve gölge bölgelerde yetişen bir bitkidir. Sinhalese’ce de Gotu konik ve Kola ise yaprak demektir. Çin ve Hindu tıbbında oldukça uzun bir süredir çeşitli hastalıkların iyileştirilmesinde kullanılmaktadır. Hint geleneklerine göre ayurvedic etkisi olan yaşamı uzatan bir bitkidir. Genellikle hafızanın güçlenmesi, yara iyileşmesi, idrar söktürücü, konsantrasyonu arttırıcı, sakinleştirici ve stress giderici etkileri bulunmaktadır. Günümüzde ise daha çok dokuların ödem tedavisinde, skleroderma ve sedef hastalığının tedavisinde, ankilozan spondilit ve romatoid artrit tedavilerinde kullanılmaktadır.

Uzun ömürlü, taze bir bitki olması nedeniyle insanların ilgisini uzun zamandan beridir çeken GK, Sri Lanka’da pirinç ve köri ile birlikte muamele edilerek vejeteryan mutfağının bir parçası haline gelmiştir. Endonezya, Vietnam, Malezya ve Tayland’da yeşil yaprakları taze olarak salata yapılarak tüketilmektedir. Son olarak, Hint’lilerin yaz içeceği olan thandaayyee‘nin içerisinde de bulunmaktadır.

Yapısında farklı etkileri olan çeşitli aktif maddeleri içermektedir. Aktif maddelerin genel özellikleri arasında, anti-bakteriyel, anti-viral, anti-inflammatuar, anti-ülserojenik, anksiyolotik, idrar söktürücü bulunmaktadır. Buna bağlı olarak insan vucudunda aşağıda sayacağımız etkileri görmek mümkün olmaktadır.

Yara iyileşmesi ve cilt lezyonları: GK yapısında fazlaca bulunan triterpenoid’ler sayesinde cildin güçlenmesini sağlamakta, deri tabakalarında antioksidanların miktarını arttırmakta, kan akımını arttırıcı etkisi ile ayrıca hasarlı dokuların iyileşmesini  (tip I kollajen oluşumunu arttırma yolu ile) hızlandırmaktadır. Bu etkileri nedeniyle, lepra’da (cüzzam), yanıklarda, sedef hastalığının tedavisinde, doğum ve cerrahi operasyonlar sonrasında iz kalmaması için uzun süreden beri kullanılmaktadır.

Varis’e bağlı yakınmalar: Bir toplardamar hastalığı olan varis, genellikle ven olarak adlandırılan toplardamarın elastisiyetini kaybetmesi ile ortaya çıkmaktadır. Buna bağlı olarak, kan gün sonuna doğru daha belirgin olarak bacaklarda toplanmakta ve doku içerisine sıvı sızmakta, bacak ödemli, şiş ve gergin bir hal almaktadır. Bilimsel olarak yapılmış çift-kör bir çalışmada da gösterildiği üzere GK kullanan hastalarda bacakta hissedilen ağırlık hissinin düzelmesi ve ödem seviyelerinde belirgin bir iyileşme saptanmıştır.  Klinik olarak saptanan bu iyileşme hali, benzer şekilde pletismografi ile de doğrulanmıştır. Başka bir bilimsel çalışmada da GK kullanan hastalarda, toplardamar içi basınç dereceleri, ayak bileği ödemi ve lipodermatoskleroz olarak adlandırılan cilt altı dokudaki kallınlaşma miktarı belirgin derecede azalmıştır.

Diabete bağlı damar yapısal bütünlüğünün bozulması: Cilt kan akımının arttığı ancak toplardamar yapısındaki bir soruna bağlı olarak geri dönüşün bozulduğu diabet durumunda GK kullanan hastalarda, ciltte kan göllenmesi azalmakta, cilt parsiyel oksijen seviyelerinde artış gözlenmektedir.

Diğer kullanımları: Skleroderma ve bacakta gelişen ülserlerin tedavisinde etkili olduklarına ait bilimsel çalışmalar mevcuttur.

Gebelikte diğer birçok ilaç gibi kullanımı sakıncalıdır.
Sonuç olarak, içeridiği çeşitli bileşenlere bağlı olarak farklı etkiler sağlıyan Gotu Kola bitkisi alternatif tıbbın bize sunduğu nimetlerden birisi olarak günümüz modern tıbbının içine farklı hastalıkları tedavi etme potansiyeli sayesinde yavaş yavaş girmektedir.


Benzer Makaleler: